Procentuele Fout Calculator
Vergelijk een gemeten waarde met de geaccepteerde waarde. Toont de absolute schoolformule en de versie met teken naast elkaar.
Gemeten waarde tegenover geaccepteerde waarde
Fout met teken
-5%
Absolute fout
0,5
Je meting valt laag uit met 5%.
Procentuele fout
5%
|9,5 − 10| ÷ 10 × 100
De formule voor procentuele fout
Procentuele fout = |Gemeten − Werkelijk| ÷ |Werkelijk| × 100
De streepjes betekenen absolute waarde: neem de grootte van het verschil en laat het teken weg. Dit is de vorm die op school bij scheikunde en natuurkunde wordt onderwezen, en die is altijd positief.
Uitgewerkt voorbeeld — je mat 9,5, de geaccepteerde waarde is 10
|9,5 − 10| = 0,5
0,5 ÷ 10 = 0,05
0,05 × 100 = 5
De procentuele fout is dus 5%.
Welke waarde onder de breukstreep komt
De geaccepteerde waarde komt altijd onder de breukstreep, nooit je eigen meting. De geaccepteerde waarde is de vaste referentie. Als je door je eigen meting zou delen, zou hetzelfde verschil van 0,5 een andere fout geven afhankelijk van hoe ver je ernaast zat, en dat ondermijnt het doel.
Het teken behouden
Het teken weglaten gooit nuttige informatie weg. De vorm met teken is:
Procentuele fout met teken = (Gemeten − Werkelijk) ÷ |Werkelijk| × 100
- Een negatief resultaat betekent dat je meting te laag uitviel.
- Een positief resultaat betekent dat hij te hoog uitviel.
Een systematische afwijking in één richting wijst op een kalibratieprobleem. Een spreiding van fouten in beide richtingen wijst op willekeurige ruis. Het absolute getal verbergt dat verschil, dus deze calculator toont beide.
Procentuele fout tegenover procentueel verschil
Gebruik procentuele fout wanneer één waarde bekend staat als juist. Gebruik procentueel verschil wanneer je twee metingen hebt en geen van beide de referentie is, zoals bij het vergelijken van twee instrumenten of twee labgroepen.
Wat telt als aanvaardbaar
Er is geen universele grens, en elke bron die er één geeft, versimpelt te veel. Een titratie op school geldt meestal als goed onder de 5%. Het meten van een natuurkundige constante vraagt misschien om beter dan 0,1%. Vraag jezelf af welke precisie de methode zelf kan halen voordat je het getal beoordeelt.
Veelgestelde vragen
- Wat is de formule voor procentuele fout?
- Procentuele fout = |gemeten − werkelijk| ÷ |werkelijk| × 100. Neem de grootte van het verschil tussen je meting en de geaccepteerde waarde, deel door de geaccepteerde waarde en vermenigvuldig dan met 100.
- Moet de procentuele fout positief of negatief zijn?
- Scheikunde en natuurkunde op school gebruiken de absolute vorm, die altijd positief is. Onderzoek behoudt vaak het teken, want een negatieve fout laat zien dat het instrument te laag meet en een positieve fout dat het te hoog meet. Deze calculator toont beide.
- Welk getal komt onder de breukstreep?
- De geaccepteerde of theoretische waarde, nooit je eigen meting. Delen door je eigen meting zou de fout laten afhangen van hoe ver je ernaast zat.
- Wat telt als een goede procentuele fout?
- Dat hangt af van het experiment. Een titratie op school geldt meestal als goed onder de 5%. Een precieze natuurkundige constante vraagt misschien om minder dan 0,1%. Er is geen universele grens.
- Wat is het verschil tussen procentuele fout en procentueel verschil?
- Procentuele fout vergelijkt een meting met een bekende juiste waarde. Procentueel verschil vergelijkt twee metingen waarvan geen van beide bekend staat als juist.